Heeten: zelfbestuur is meer dan meeste stemmen gelden

Gepubliceerd op 17 juni 2019 om 21:15

Aan de rand van het buitenbad in Heeten wisselen inwoners met elkaar van gedachten voor de burgerbegroting. © Gerard Vrakking

Nog één keer kregen Heetenaren vanavond de kans mee te denken over de opzet van een burgerbegroting. Een vorm van zelfbestuur, waarbij Heeten zelf uitmaakt waar gemeentegeld in het dorp en zijn buitengebied naar toe gaat. De netten zijn weer opgehaald, het moment van 'go’ nadert.

 

Met elkaar in debat gaan over Heeten Begroot, aan de rand van het plaatselijke openlucht zwembad. Het klinkt misschien vreemd, maar is het toch ook weer niet. Want met het zelf opstellen van een burgerbegroting, waagt het dorp zich aan een bijzonder avontuur. En maakt het daarmee een sprong in... het diepe.

 

Overijssel
Ogen van diverse gemeenten zijn gericht op Heeten, deelde Giny Hoogeslag van de initiatiefgroep Heeten Begroot de ongeveer zestig aanwezigen (Heetenaren, raadsleden en ambtenaren) mee. Allen zijn benieuwd hoe ze in het Sallandse dorp warmlopen en welke variant van zelfbestuur eruit rolt. Voor zover bekend, wordt Heeten de eerste plaats in Overijssel met een burgerbegroting.

De warming-up oogt in ieder geval zorgvuldig en uitgebreid. Zo heeft de initiatiefgroep eerder haar licht opgestoken in bijvoorbeeld Breda, dat al ervaring heeft opgedaan met een burgerbegroting. Proefgedraaid is er ook al in Heeten. In een online-enquete konden de dorpsbewoners onder meer aangeven hoe belangrijk ze het vinden om inspraak te hebben bij beslissingen over hun leefgebied.

Invullers
Van de dorpsbewoners beantwoordden 204 inwoners de vragen. Het merendeel van de invullers - honderdvijftig mensen - vindt Heeten Begroot een goed initiatief. Een behoorlijke groep (44 Heetenaren) heeft er nog niet zo’n goed beeld bij. Zeven deelnemers aan de peiling hebben twijfels bij het idee; drie mensen zien niets in het avontuur.

Bij een burgerbegroting grasduinen inwoners van een woonplaats in de pot met geld die de gemeente voor die kern beschikbaar heeft. Hoogeslag: ,,In het dorp bekijken we welke onderwerpen we belangrijk vinden. We zoeken in het bestaand budget voor het dorp, kijken bij welke onderwerpen we geld kunnen vrijspelen en waar we dat vrijkomende geld aan kunnen besteden.’’

Mediator
De ervaring met de burgerbegroting elders leert volgens haar dat een woonplaats zelden door de gemeente wordt teruggefloten. ,,Oh, het zal best wel eens schuren. Maar als we er niet uit komen, moeten we een oplossing bedenken. Het inschakelen van een mediator is zo'n optie.’’ En een dorpsgenoot: ,,De gemeente kan zelf heel goed bepalen wanneer ze aan de noodrem moet trekken.’’

Vier initiatieven die volgens de initiatiefgroep bij Heeten hoog op het verlanglijstje staan, zijn het herstel van oude molens, het groener maken van het schoolplein, het creëren van openbare wifi en het onderhoud van wandel- en fietspaden. Maar ja, waar haal je in het gemeentelijke potje voor Heeten daarvoor het geld weg? Een groepje mocht vanavond kiezen uit: het onderhoud van sportvelden (zelf doen), minder openbare verlichting, het verdwijnen van alle speelplekken en minder ondersteuning van activiteiten voor ouderen.

Sportvelden
De meesten (vier) in het groepje van dertien deelnemers kozen voor het bezuinigen op het onderhoud aan de sportvelden. ,,Dat doet het minst pijn’', reageerde een inwoner van Heeten. Een vrouw ging voor het besparen op openbare verlichting. ,,Als de lampen 's nachts uit zijn en 's avonds eerder uit gaan, voel ik me daar niet onveilig bij.’’

Zonneklaar in de mini-debatten die de deelnemers in vier groepen voerden, was dat het bij een burgerbegroting om meer gaat dan het creëren van een meerderheid. Inzicht in de materie, het in beeld brengen van de gevolgen die een keuze heeft, het betrekken van zoveel mogelijk inwoners, het zijn bijvoorbeeld deze zaken waarvoor Heetenaren aandacht vragen bij hun regierol. ,,Ook bij de groep waar je geld weg haalt, moet commitment zijn’', bracht nog iemand in.

Overgave
Dit najaar besluit de gemeenteraad of Heeten aan de slag kan met een burgerbegroting. Het dorp kan er zich dan begin volgend jaar met volle overgave op storten


«